{"id":824,"date":"2019-09-08T14:09:32","date_gmt":"2019-09-08T14:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8881\/?p=824"},"modified":"2025-03-07T21:38:40","modified_gmt":"2025-03-07T21:38:40","slug":"diabet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/2019\/09\/08\/diabet\/","title":{"rendered":"Diabet: \u015e\u0259k\u0259r X\u0259st\u0259iyi"},"content":{"rendered":"<h1><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Diabet: \u015e\u0259k\u0259r X\u0259st\u0259iyi, Q\u0259nd noxo\u015flu\u011fu<\/span><\/h1>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Diabet n\u0259dir?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Bir kronik x\u0259st\u0259lik ki, onda qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259ri(glukos t\u0259m\u0259rk\u00fcz\u00fc) h\u0259dd\u0259n art\u0131qd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Niy\u0259 qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259r h\u0259cmi art\u0131r?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Pankreasda(m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi) istehsal olan Insulin hormonunun yard\u0131m\u0131 il\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 olan sellullar qanda olan \u015f\u0259k\u0259ri i\u015fl\u0259dib v\u0259 bel\u0259likl\u0259 qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131 sabit qal\u0131r. Insulin olmamazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya insulin\u0259 h\u0259ssasiyy\u0259t azalan zaman h\u00fcceyr\u0259l\u0259r eliy\u0259 bilmirl\u0259r qanda olan \u015f\u0259k\u0259ri i\u015fl\u0259tsinl\u0259r. Bel\u0259 bir halda qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259ri art\u0131r v\u0259 insan diabet x\u0259st\u0259liyi tutur.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Qanda n\u0259q\u0259d\u0259r \u015f\u0259k\u0259r vard\u0131r?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Normal halda qan\u0131n h\u0259r litrind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 5 mmol glukos vard\u0131r. Dem\u0259k h\u0259r liter qanda\u00a00,9 gram\u00a0glukos vard\u0131r. Bu hesabla 65 kiloluq insan\u0131n 5 litr qan\u0131nda\u00a04,5 gram\u00a0glukos v\u0259ya 1,5 k\u0259sm\u0259 \u015f\u0259k\u0259r(q\u0259nd h\u0259bbi) miqdar\u0131nda glukos vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Niy\u0259 adam diabet tutur?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Diabetin hami ill\u0259tl\u0259ri b\u0259lli deyil, ancaq a\u015fa\u011f\u0131da ki, ill\u0259tl\u0259r \u0259sas tutulur:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Miras<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">M\u00fchit<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u00c7a\u011fl\u0131q<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Stress(Cismi-ruhi stress) Stress zaman\u0131 stress hormonlar\u0131: GH, kortisol v\u0259 adrenalin istehsal\u0131 cisimd\u0259 art\u0131r. Bu hormonlar qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259rin art\u0131r\u0131rlar.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">H\u0259r\u0259k\u0259tsizlik<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">B\u0259zi davalar<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Autoimmun reaksiya<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Diabetin m\u00fcxt\u0259lif tipl\u0259ri:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Diabet x\u0259st\u0259liyini iki tip\u0259 b\u00f6l\u00fcrl\u0259r<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Typ I: G\u0259nclik diabeti: Bu x\u0259st\u0259likd\u0259 insulin istehsal\u0131 ya yoxdur yada \u00e7ox azd\u0131r. Bu x\u0259st\u0259lik \u00e7ox cavanlarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr v\u0259 d\u0259rman \u00fc\u00e7\u00fcn insulin\u0259 ehtiyac vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Tip II: Qocal\u0131q diabeti: Bu x\u0259st\u0259likd\u0259 insulin istehsal\u0131 ya \u00e7ox azd\u0131r v\u0259 ya insulin\u0259 h\u0259ssasiyy\u0259t azd\u0131r. Tip II diabet x\u0259st\u0259liyi \u00e7ox ya\u015fl\u0131 adamlarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u015e\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rin 90% tip II diabetl\u0259ri vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Diabet \u0259lam\u0259tl\u0259ri (simptomlar\u0131):<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Sidik h\u0259cminin artmas\u0131<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">T\u0259\u015fn\u0259lik<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Yorqunluq<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u0130nfeksiyon<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Yaran\u0131n gec toxtamas\u0131<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Qa\u015f\u0131nma<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u0130\u015ftahan\u0131n azalmas\u0131<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n azal\u0131b-artmas\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Diabet komplikasyonlar\u0131:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u015e\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyi gec-tez qan v\u0259 \u0259sab damarlar\u0131na t\u0259sir qoyub v\u0259 ba\u015fqa komplikasiyonlar yarad\u0131r. Bu komplikasiyonlar\u0131n ne\u00e7\u0259sini bel\u0259 xilas\u0259 etm\u0259k olar:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">B\u00f6y\u00fck qandamarlar\u0131n g\u0259cl\u0259nm\u0259sil\u0259 beyin v\u0259 \u00fcr\u0259k s\u0259kt\u0259sinin riski art\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">B\u00f6r\u0259k x\u0259st\u0259l\u0259n\u0131b v\u0259 qandan sidik\u0259 axan Albumin,protein h\u0259cmi art\u0131r. Qan\u0131n fi\u015far\u0131 art\u0131r v\u0259 sonralar b\u00f6r\u0259k t\u0259sfiy\u0259 qabiliyy\u0259tin \u0259ld\u0259n verir.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">G\u00f6z x\u0259st\u0259liyi: g\u00f6zd\u0259 olan inc\u0259 qan damarlar\u0131 patlay\u0131b v\u0259 g\u00f6z\u00fcn \u015f\u0259b\u0259kiy\u0259sind\u0259 iltehab yaran\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u018fsab damarlar\u0131na m\u0259nfi t\u0259s\u0131rat qoyulub, bir s\u0131ra simptomlar, gic\u0259lm\u0259k, ishal, i\u015f\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tinliyi v\u0259 iqt\u0131dars\u0131zl\u0131q t\u00f6r\u0259nir. Diabet x\u0259st\u0259sinin duyu g\u00fcc\u00fc m\u0259xsus\u0259n ayaqlarda azd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259d\u0259 onlar ayaqlar\u0131na iti \u015feyl\u0259r batanda hiss etm\u0259yirl\u0259r v\u0259 ayaq yaras\u0131 vucud\u0259 g\u0259lir. \u015e\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259sind\u0259 qan c\u0259r\u0259yan\u0131 z\u0259yif oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bu yaralar \u00e7\u0259tin toxtay\u0131r. B\u0259z\u0259nd\u0259 infeksiyon v\u0259 qanqren t\u00f6r\u0259nib v\u0259 x\u0259st\u0259 amputasiyon olmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Diabet d\u0259rman\u0131:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Tip I diabet x\u0259st\u0259sin\u0259 insulin laz\u0131md\u0131r. Typ II diabet x\u0259st\u0259sin\u0259 h\u0259b davas\u0131 verm\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 jimnastik v\u0259 d\u00fcz yem\u0259klik t\u00f6vsiy\u0259 olunur. D\u00fcz yem\u0259klik \u00fc\u00e7\u00fcn eliy\u0259 bil\u0259rsiniz m\u0259nim \u00e7a\u011fl\u0131q haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m m\u0259qal\u0259ni durnan\u0131n internet s\u0259hif\u0259sind\u0259 oxuyas\u0131n\u0131z.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Jimnastik etm\u0259kl\u0259 cismin \u0259z\u0259l\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259rin i\u015fl\u0259dib, insulin ehtiyac\u0131 azal\u0131r. Jimnastik oksijen almaq qabiliyy\u0259tini art\u0131rmaqla qan damarlar\u0131 a\u00e7\u0131q saxlan\u0131b v\u0259 idman\u00e7\u0131n\u0131n hal\u0131n\u0131 xo\u015f edir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u015e\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259si siqari t\u0259rk etm\u0259lidir niy\u0259 ki, t\u00fct\u00fcn t\u00fcst\u00fcs\u00fc \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259lik riskini art\u0131r\u0131r. Bu risk diabeti olan x\u0259st\u0259d\u0259 dahada art\u0131qd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Tip II diabet x\u0259st\u0259l\u0259rinin \u00e7oxu k\u00f6kd\u00fcr. Bu x\u0259st\u0259l\u0259r jimnastik etm\u0259kl\u0259 v\u0259 d\u00fcz yem\u0259klikl\u0259 ar\u0131xl\u0131y\u0131b, onlar\u0131n qan\u015f\u0259k\u0259rl\u0259ri azalmaq il\u0259 onlar\u0131n dava ehtiyaclar\u0131da azal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Olarm\u0131 adam diabet tutmas\u0131n?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">&lt;Idman etm\u0259kl\u0259 v\u0259 d\u00fcz yem\u0259kl\u0259 \u00e7a\u011fl\u0131\u011f\u0131n qaba\u011f\u0131 al\u0131n\u0131b,\u00a0\u00a0diabet tutmaq riski azal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\"><strong>Boyluluq diabeti:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Boyluluq diabeti boyluluq zaman\u0131 yaran\u0131b, boyluluqdan sonrada aradan gedir. Boyluluq diabeti \u00e7ox k\u00f6kl\u00fc boyluda v\u0259 ail\u0259sind\u0259 diabeti olan boylu qad\u0131nda yaran\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Boyluluq diabetinin ill\u0259ti boylu qad\u0131nda b\u0259zi hormonlar\u0131n artmas\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Boyluluq diabeti g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 diabet tutma riskini art\u0131r\u0131r. \u00d6z\u0259likl\u0259 o qad\u0131nlar ki, yek\u0259 u\u015faq &gt;4500qram doqubdur, boyluluqdan \u00f6nc\u0259 k\u00f6kidil\u0259r v\u0259 ya boylu olan zaman ya\u015flar\u0131 35-d\u0259n art\u0131q\u0131d\u0131. Bu qand\u0131nlara yax\u015f\u0131 tips o olar ki, qan \u015f\u0259k\u0259rl\u0259rini yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 qan n\u00fcm\u00fcn\u0259si g\u00f6t\u00fcrs\u00fcnl\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">Boyluluq diabetinin d\u0259rman\u0131 d\u00fcz yem\u0259klik v\u0259 insulindir. Diabet h\u0259bl\u0259ri c\u0259nin\u0259 z\u0259r\u0259r vururmaqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn boylu qad\u0131na verilmir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif;\">\u015e\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 qan ya\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ox olmas\u0131 v\u0259 ya tutun \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259ri onlarda \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259lik riskini dahada \u00e7ox art\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diabet: \u015e\u0259k\u0259r X\u0259st\u0259iyi, Q\u0259nd noxo\u015flu\u011fu Diabet n\u0259dir? Bir kronik x\u0259st\u0259lik ki, onda qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259ri(glukos t\u0259m\u0259rk\u00fcz\u00fc) h\u0259dd\u0259n art\u0131qd\u0131r. Niy\u0259 qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259r h\u0259cmi art\u0131r? Pankreasda(m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi) istehsal olan Insulin hormonunun yard\u0131m\u0131 il\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 olan sellullar qanda olan \u015f\u0259k\u0259ri i\u015fl\u0259dib v\u0259 bel\u0259likl\u0259 qan\u0131n \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131 sabit qal\u0131r. Insulin olmamazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya insulin\u0259 h\u0259ssasiyy\u0259t azalan zaman h\u00fcceyr\u0259l\u0259r eliy\u0259 bilmirl\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":837,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,5],"tags":[14],"class_list":["post-824","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diabet","category-xestelik","tag-diabet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=824"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":846,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions\/846"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dr.eldeniz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}